Zakres działalności instytucji kultury określony w statucie musi być zamkniętym katalogiem. Ta sama zasada dotyczy źródeł finansowania instytucji. Inne zapisy mogą skutkować interwencją organu nadzoru.

“Samorządowa instytucja kultury. Instrukcja obsługi” – musisz ją przeczytać!

Stało się tak w Gminie Jerzmanowa na Dolnym Śląsku. Uchwałą z 28 października 2015 r. Rada Gminy nadała statut Gminnemu Centrum Kultury, które powstało z połączenia Gminnego Ośrodka Kultury w Jerzmanowej i Gminnej Biblioteki Publicznej w Jerzmanowej.

Wojewoda Dolnośląski wytknął Radzie Gminy naruszenie prawa z powodu użycia w statucie słów „w szczególności”. Takie sformułowanie padło w dokumencie w części określającej zadania Gminnego Centrum Kultury oraz działającej w jego strukturze biblioteki, a także w części określającej źródła finansowania instytucji. Zapis dotyczący źródeł finansowania brzmiał: „Działalność GCK w Jerzmanowej jest finansowana ze środków własnych i dotacji, w szczególności są to: 1) wpływy z działalności statutowej i gospodarczej, 2) dotacje z budżetu, subwencje, 3) darowizny, spadki, zapisy, 4) odsetki od lokat bankowych, 5) inne przychody.”

Organ nadzoru uznał, że użycie w statucie instytucji kultury zwrotu „w szczególności” sprawia, że katalog wskazujący źródła finansowania ma charakter otwarty. To zaś oznacza, że możliwe jest finansowanie Gminnego Centrum Kultury w zakresie nieprzewidzianym przez uchwałę.

Tego typu konstrukcja oznacza, że inny organ niż rada, w drodze innego aktu niż uchwała, będzie mógł doprecyzować nieprzewidziane przez uchwałę źródła finansowania. Tymczasem zgodnie z ustawą o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalne, wyłącznie organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego jest uprawniony do ich określenia.

Wojewoda Dolnośląski uznał, że Rada Gminy bez wyraźnego upoważnienia ustawowego przekazała innemu podmiotowi kompetencję do dookreślenia wskazanego elementu i tym samym w sposób istotny naruszyła prawo. Pozostawienie pewnych regulacji do rozwinięcia poza uchwałą, w przypadku gdy możliwości takiej nie przewidziano wprost w przepisie kompetencyjnym jest prawnie niedopuszczalne.

Za niezgodne z prawem organ nadzoru uznał również sformułowanie „inne przychody”. Według Wojewody takie sformułowanie powoduje dopuszczenie finansowania ze źródeł niedozwolonych prawem, gdyż niewymienionych w statucie instytucji kultury.