Ani rada gminy, ani komisja rewizyjna nie może nadzorować działalności finansowej samorządowej instytucji kultury. Wprowadzenie takiego uprawnienia do statutu instytucji jest sprzeczne z prawem.

“Samorządowa instytucja kultury. Instrukcja obsługi” – musisz ją przeczytać!

Zapis o tym, że nadzór nad działalnością finansową ośrodka kultury sprawuje „rada miejska za pośrednictwem komisji rewizyjnej oraz burmistrz” znalazły się w statucie Gminnego Ośrodka Kultury w Olszynie (woj. dolnośląskie).

Zapis ten unieważnił rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewoda Dolnośląski. Jak stwierdził organ nadzoru rada gminy za pośrednictwem komisji rewizyjnej uprawniona jest do kontroli jednostek organizacyjnych gminy a nie do nadzoru.

Wojewoda zwrócił przy tym uwagę na różnice w pojęciu nadzoru i kontroli. Nadzór należy rozumieć jako działalność aktywną, wyposażoną w możliwości władczego wkraczania w działalność organu nadzorowanego w celu jego korygowania. Nadzór jest sprawowany wobec jednostek o dużym stopniu samodzielności, sama zaś działalność nadzorcza ma na celu głównie zabezpieczenie przestrzegania prawa, jest wykonywana ex post i połączona z możliwością uchylania kontrolowanych aktów w sytuacjach prawem określonych.

Kontrola to pojęcie używane dla określenia funkcji organu polegającej wyłącznie na sprawdzeniu działalności innych jednostek, bez stałych możliwości wpływania na działalność jednostek kontrolowanych poprzez wydawanie wiążących nakazów lub poleceń.

Jak podkreślił Wojewoda pomiędzy nadzorem a kontrolą istnieje różnica a więc niedopuszczalne jest posługiwanie się tymi pojęciami naprzemiennie. Poza tym przepis ustawy o samorządzie upoważnia radę do sprawowania kontroli nad jednostkami organizacyjnymi gminy a nie do nadzoru nad nimi.

– Zauważyć również należy, że instytucja kultury jest samorządową osobą prawną, a więc cechuje się samodzielnością i autonomią działania – czytamy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.