Nie ma już żadnych wątpliwości! Organizator nie może w sposób uznaniowy nie powołać dyrektora instytucji kultury wyłonionego w konkursie. Właśnie potwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny. Sprawa dotyczyła konkursu na dyrektora Teatru im. Żeromskiego w Kielcach, którego organizatorem jest samorząd Województwa Świętokrzyskiego.
W kwietniu 20205 r. zakończył się konkurs na dyrektora Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach. W głosowaniu komisji konkursowej wygrał Jacek Jabrzyk, dyrektor artystyczny Teatru Zagłębia w Sosnowcu. Już po zakończeniu pracy komisji do Urzędu Marszałkowskiego w Kielcach wpłynęły protesty złożone przez dwóch innych kandydatów: Przemysława Tejkowskiego i Adama Srokę. Zarząd Województwa Świętokrzyskiego postanowił jednak o “nierozstrzygnięciu” konkursu na dyrektora Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach i… ogłosił nowy konkurs. Na tę sytuację zareagował Wojewoda Świętokrzyski, który unieważnił uchwałę Zarządu Województwa. Sprawa trafiła do sądu administracyjnego, ponieważ zarząd województwa zaskarżył rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 7 sierpnia 2025 r. (II SA/Ke 333/25) podtrzymał decyzję wojewody. W uzasadnieniu wskazał, że organizator nie dysponuje swobodą w zakresie powołania lub niepowołania kandydata, ponieważ ma obowiązek przedstawić mu warunki organizacyjno-finansowych funkcjonowania instytucji kultury. – Stanowcze określenie użyte w przytoczonym przepisie („organizator przedstawia kandydatowi wyłonionemu w konkursie”) oznacza, że organizator nie dysponuje tu swobodą. Skoro więc obligatoryjnie musi przedstawić warunki, o jakich mowa w art. 16 ust. 12 ustawy kandydatowi wyłonionemu w konkursie, to dalszy tok procedury powoływania kandydata na stanowisko dyrektora instytucji kultury zależy od tego kandydata. I dopiero odmowa zawarcia umowy, o jakiej mowa w art. 15 ust. 5 przez tego kandydata powoduje jego niepowołanie na to stanowisko, co dopiero otwiera możliwość ogłoszenia przez organizatora kolejnego konkursu – czytamy w uzasadnieniu wyroku.
Zarząd Województwa Świętokrzyskiego nie dał jednak za wygraną i zaskarżył wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ten jednak wyrokiem z 25 marca 2026 r. (II OSK 2698/25) oddalił skargę kasacyjną i podtrzymał rozstrzygnięcie sądu niższej instancji.
Co mówi prawo?
Zgodnie z art. 16 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej organizator instytucji kultury ma obowiązek ogłosić konkurs, powołać komisję wskazując jej przewodniczącego, ustalić regulamin jej pracy oraz zapewnić obsługę komisji konkursowej. Organizator też ma prawo wskazania trzech swoich przedstawicieli w dziewięcioosobowej komisji. Żaden przepis nie pozwala na jakąkolwiek ingerencję organizatora konkursu w pracę komisji konkursowej.
Zgodnie z art. 16 ust. 11 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej konkurs pozostaje nierozstrzygnięty w razie stwierdzenia przez komisję konkursową, że żadna oferta nie spełnia warunków określonych w ogłoszeniu o konkursie lub że żaden z uczestników dopuszczonych do udziału w konkursie nie spełnia kryteriów oceny określonych w konkursie. Ustawa nie przewiduje żadnych innych przesłanek uznania konkursu za nierozstrzygnięty.
W sytuacji rozstrzygnięcia konkursu, organizator ma obowiązek przedstawić kandydatowi wyłonionemu w konkursie warunki organizacyjno-finansowe instytucji kultury, określone z uwzględnieniem programu realizacji zadań w celu uzgodnienia treści przewidzianej ustawą obowiązkowej umowy dotyczącej warunków organizacyjnych i finansowych działalności instytucji. Po zaakceptowaniu umowy przez kandydata na dyrektora wyłonionego przez komisję konkursową organizator ma obowiązek powołać kandydata na stanowisko dyrektora.
Na fot. Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach (fot. Grzegorz Pietrzak/Wikimedia Commons)