Sejm przegłosował, a Prezydent podpisał. W przyszłym roku wszystkie umowy zawarte przez podmioty publiczne, bez względu na ich wartość, trzeba będzie wprowadzać do Centralnego Rejestru Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych.
Podpisana 18 grudnia 2025 r. przez Prezydenta RP Karola Nawrockiego Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. zmieniająca ustawę o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw oraz o zmianie niektórych innych ustaw wprowadza i reguluje funkcjonowanie Centralnego Rejestru Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych.
Ustawa przewiduje, że Minister Finansów zapewnia funkcjonowanie systemu teleinformatycznego, w którym jest prowadzony Centralny Rejestr Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych (dalej określany także jako Rejestr), będący rejestrem, w którym będą udostępniane informacje o umowach zawartych przez jednostki sektora finansów publicznych lub na ich rzecz. Informacje w Rejestrze będą udostępniane i aktualizowane przez kierowników jednostek sektora finansów publicznych. System ma być jawny i umożliwić wyszukiwanie informacji oraz wgląd do tych informacji. Konta w systemie będą zakładane na wniosek, a dane będą przechowywane przez 5 lat od zakończenia roku, w którym umowa przestała obowiązywać. Minister Finansów będzie zobowiązany informować o awariach systemu w Biuletynie Informacji Publicznej. Dodatkowo Minister Finansów otrzymał delegację do wydania rozporządzenia doprecyzowującego zasady użytkowania systemu teleinformatycznego, w którym jest prowadzony Centralny Rejestr Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych.
Ustawa określa kategorię umów, o których nie zamieszcza się informacji w Rejestrze. Są to m.in. umowy służb specjalnych, umowy jednostek podległych Ministrowi Obrony Narodowej, umowy placówek zagranicznych, umowy związane z czynnościami operacyjno-rozpoznawczymi, umowy z zakresu prawa pracy, umowy, których ujawnienie mogłoby zagrozić bezpieczeństwu państwa – granicy państwowej, bezpieczeństwu paliwowemu lub infrastruktury krytycznej, umowy zawierane w ramach zamówień lub konkursów, których przedmiot zamówienia zawiera aspekty obronności i bezpieczeństwa, podlegających szczególnej procedurze, a także umowy dotyczące udzielania świadczeń zdrowotnych, publikowanych już przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Zgodnie z przepisami ustawy w Centralnym Rejestrze Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych udostępnia się dane dotyczące umów w zakresie:
- numeru umowy,
- daty zawarcia umowy,
- okresu na jaki umowa została zawarta,
- oznaczenia stron umowy,
- wskazania przedmiotu umowy,
- wartości umowy,
- wskazania czy umowa jest finansowana ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, niepodlegających zwrotowi środków z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) oraz innych środków pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi,
- statusu umowy i dnia zakończenia obowiązywania umowy,
- podstawy prawnej nieudostępnienia informacji o umowie oraz informacji o organie lub osobie, które dokonały wyłączenia jawności danej informacji,
- podstawy dokonania aktualizacji ujawnianych informacji.
W Rejestrze nie ujawnia się informacji o umowach, co do których prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu na zasadach określonych w art. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, tj. informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
Informacje o umowach mają być udostępniane i aktualizowane w Rejestrze bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 30 dnia od dnia zawarcia umowy lub zaistnienia zmiany informacji o umowie.
Wprowadzanie nowych przepisów zostało rozłożone w czasie, aby umożliwić podmiotom odpowiednie przygotowanie. Kluczowe daty to:
- 1 stycznia 2026 r. – ogólna data wejścia w życie ustawy,.
- 1 kwietnia 2026 r. – rozpoczęcie przyjmowania wniosków o założenie kont w systemie teleinformatycznym,.
- 1 lipca 2026 r. – od tego dnia przepisy o ujawnianiu umów w rejestrze będą stosowane w pełnym zakresie do nowo zawieranych kontraktów.