– Dzisiejsze “dziewiętnastki”, to nie to co kiedyś – mówią aktywiści z Wrocławia. Chodzi o tzw. małe granty przyznawane organizacjom pozarządowym na podstawie artykułu 19a ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie.
Przepis pozwala na powierzenie realizacji zadania publicznego z pominięciem otwartego konkursu ofert. Często korzystają z niego samorządy zlecając zadania z zakresu kultury lokalnym stowarzyszeniom i fundacjom. W tym trybie można otrzymać na realizację zadania publicznego do 10 tys. zł, a jedna organizacja nie może otrzymać w ten sposób więcej niż 20 tys. zł w rocznie.
Wrocławska Rada Kultury, która jest ciałem doradczym Prezydenta Wrocławia zwróciła uwagę na to, że kwota 10 tys. zł nie zmieniła się od 15 lat.
– Kwota 10 tys. zł, obowiązująca od 2010 roku, nie była od tamtej pory waloryzowana. W tym samym czasie płaca minimalna w Polsce wzrosła z 1.317 zł do 4.666 zł (stan na rok 2025), co oznacza wzrost o około 254 %. Uwzględniając ten wskaźnik, pierwotna siła nabywcza małego grantu odpowiada obecnie kwocie około 35 tys. zł – czytamy w rekomendacji Rady przyjętej na posiedzeniu 1 grudnia 2025 r.
– Tryb uproszczony, określony w art. 19a, umożliwia organizacjom pozarządowym realizację krótkoterminowych zadań publicznych o charakterze lokalnym i społecznym, przy uproszczonej procedurze administracyjnej. Instrument ten odgrywa istotną rolę w aktywizowaniu społeczności lokalnych, animacji kultury, edukacji artystycznej oraz we wsparciu oddolnych inicjatyw obywatelskich – piszą autorzy rekomendacji.
Z tych powodów Wrocławska rada Kultury rekomenduje aby kwota dotacji udzielanych w trybie art.19 a został zwiększony do 35 tys. zł, a roczny limit do 70 tys. zł. Ponadto rada rekomenduje wprowadzenie mechanizmu corocznej waloryzacji tej kwoty w oparciu o aktualną płacę minimalną. Według autorów rekomendacji pozwoli to utrzymać realną skuteczność tego narzędzia, które mimo upływu lat pozostaje jednym z najbardziej dostępnych elastycznych instrumentów finansowania działań społecznych i kulturalnych w Polsce.
– Wrocławskie doświadczenia wskazują, że małe granty wysokości 10 tys. zł nie odpowiadają już realnym kosztom organizacji wydarzeń kulturalnych, warsztatów, projektu integracyjnych czy inicjatyw animacyjnych – twierdzą członkowie Wrocławskiej Rady Kultury.
Rekomendacja ma trafić do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, a także Komisji Sejmowych: Kultury i Środków Przekazu, Pożytku Publicznego i Wolontariatu oraz Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.